Petar II Petrović Njegoš

Petar II Petrović Njegoš (Njeguši kod Cetinja, 1/13. novembar 1813 — 19/31. oktobar 1851) bio je vladika crnogorski i brdski, poglavar Stare Crne Gore i Brda od 1830. do 1851. godine, književnik i filozof.

Obrazovao se u nekoliko manastira u Crnoj Gori i postao je duhovni i svjetovni vođa Crne Gore nakon smrti svog strica Petra I. Pošto je uklonio sve početne unutrašnje protivnike svojoj vladavini, skoncentrisao se na ujedinjavanje crnogorskih plemena i uspostavljanje centralizovane države. Uveo je redovne poreze i niz novih zakona da zamijene one koje su njegovi prethodnici uveli mnogo prije njega. Uvođenje poreza se pokazalo vrlo nepopularnim među crnogorskim plemenima i zbog toga je tokom njegove vladavine izbilo nekoliko buna. Njegoševa vladavina je takođe obilježena stalnim političkim i vojnim sukobom sa Osmanskim carstvom i njegovim pokušajima da proširi teritoriju Crne Gore uz dobijanje bezuslovnog priznanja od Visoke porte.

Njegoš je poštovan kao pjesnik i filozof, a najpoznatiji je po svojoj epskoj poemi Gorski vijenac, koja se smatra za remek-djelo srpske i južnoslovenske književnosti. Druga njegova važna djela su Luča mikrokozma, Ogledalo srpsko i Lažni car Šćepan Mali. Bio je poznat i kao veliki protivnik Dositeja Obradovića, za kojeg je u jednom pismu Milošu Obrenoviću rekao da ga prezire i tražio da se zabrane njegova djela.

Sahranjen je u maloj kapeli na Lovćenu, koju su srušili Austrougari u Prvom svjetskom ratu. Njegovi ostaci su premješteni u Cetinjski manastir, a potom u obnovljenu kapelu 1925. godine. Kapela je uz podršku jugoslovenske vlade 1974. zamijenjena Meštrovićevim mauzolejom.

Na nivou mitropolije crnogorsko-primorske je kanonizovan i uveden u red svetitelja kao Sveti Mitropolit Petar Drugi Lovćenski Tajnovidac. Uvršten je u 100 najznamenitijih Srba.